Cách chơi Pickleball cho người mới không hề phức tạp như bạn nghĩ, nó là sự kết hợp của tennis, cầu lông và bóng bàn, tạo ra một môn thể thao có tính đối kháng cao nhưng lại cực kỳ dễ tiếp cận. Để bắt đầu, bạn chỉ cần nắm vững luật chơi cơ bản, hiểu rõ về vùng cấm (The Kitchen), quy tắc double bounce và cách giao bóng. Môn này không đòi hỏi quá nhiều về thể lực như tennis, nhưng lại cần sự khéo léo và chiến thuật, đặc biệt là trong các pha dink hay volley ở gần lưới.
Pickleball là cái quái gì mà hot thế?
Nghe tên thì lạ, nhìn qua thì tưởng tennis phiên bản “lùn”, nhưng Pickleball đang là một hiện tượng toàn cầu. Nó không phải là một môn thể thao quá mới, nhưng gần đây mới thực sự bùng nổ ở Việt Nam.
Nguồn gốc lai tạp giữa tennis và bóng bàn
Pickleball sinh ra ở Mỹ, là đứa con lai hoàn hảo. Sân thì nhỏ như sân cầu lông, lưới thấp như lưới tennis, vợt thì to bè như vợt bóng bàn phóng đại, còn bóng thì là quả bóng nhựa có lỗ.
Chính cái sự “lai tạp” này lại tạo nên một môn thể thao độc đáo. Bạn không cần sức mạnh kinh hoàng để tung ra một cú forehand như Nadal, cũng không cần cổ tay dẻo như Lâm Đồng trong bóng bàn. Mọi thứ đều ở mức vừa phải.
Tại sao nó dễ chơi hơn tennis nhiều?
Sân nhỏ hơn tennis rất nhiều. Điều này có nghĩa là bạn không cần phải chạy bán sống bán chết để cứu một đường bóng. Tốc độ bóng cũng chậm hơn đáng kể do quả bóng nhựa có lỗ, nó không nảy và bay nhanh như bóng tennis.
Cá nhân tôi thấy đây là điểm ăn tiền nhất. Một người U40-50 hoàn toàn có thể chơi sòng phẳng với thanh niên 20 tuổi mà không bị “hụt hơi”. Nó mang tính giải trí và kết nối cộng đồng nhiều hơn là so kè thể lực.
Sân và dụng cụ: đơn giản đến bất ngờ
Để bắt đầu chơi Pickleball, bạn chỉ cần vài thứ cơ bản:
- Vợt Pickleball: Thường làm từ gỗ, composite hoặc graphite. Người mới cứ chọn vợt composite là ổn, cân bằng giữa sức mạnh và khả năng kiểm soát.
- Bóng Pickleball: Quả bóng nhựa có lỗ. Có 2 loại chính: bóng trong nhà (ít lỗ hơn, mềm hơn) và bóng ngoài trời (nhiều lỗ hơn, cứng hơn để chống gió).
- Sân: Kích thước y hệt sân cầu lông đôi (13.4m x 6.1m). Nhiều sân tennis ở Việt Nam hiện đã kẻ thêm vạch sân Pickleball để tận dụng.
- Lưới: Cao 91.44 cm ở hai biên và 86.36 cm ở giữa. Thấp hơn lưới tennis khá nhiều.
Luật chơi Pickleball cốt lõi – Nắm cái này là ra sân được ngay
Luật chơi của môn này có vài điểm đặc trưng, chỉ cần nhớ mấy gạch đầu dòng này là đủ để không bị “ngơ” khi vào sân.
Quy tắc Giao bóng (Serving) – Không khó như tennis đâu
Giao bóng trong Pickleball phải được thực hiện bằng một cú vung tay từ dưới lên (underhand). Chân của bạn không đượcเหยียบ vào vạch cuối sân.
Bóng phải được đánh chéo sang ô giao bóng của đối phương và phải bay qua vùng The Kitchen. Rất đơn giản, không có mấy cú giao bóng sấm sét ăn điểm trực tiếp (ace) như tennis đâu. Mục tiêu chính là đưa bóng vào cuộc.
Vùng cấm “The Kitchen” (Non-Volley Zone) – Cái hồn của game
Đây là khu vực 2.13m tính từ lưới vào trong ở mỗi bên sân. Nó được gọi là Non-Volley Zone.
Luật quan trọng nhất: Bạn không được thực hiện cú volley (đánh bóng trên không, khi bóng chưa chạm đất) khi đang đứng trong The Kitchen. Nếu chân bạn dẫm vào vạch hoặc vào trong vùng này mà thực hiện cú volley, bạn mất điểm. Chấm hết.
Quy tắc này ngăn chặn việc người chơi đứng sát lưới và “đập” bóng liên tục, buộc họ phải lùi lại hoặc chờ bóng nảy lên, tạo ra những pha xử lý khéo léo hơn.
Quy tắc “Double Bounce” – Kiên nhẫn là chìa khóa
Luật này hơi lạ lúc đầu. Sau khi giao bóng, bên nhận phải để bóng nảy 1 lần trước khi đánh trả. Sau đó, bên giao bóng cũng phải để bóng nảy 1 lần trước khi đánh cú tiếp theo.
Tức là mỗi bên phải có một cú đánh để bóng nảy đất sau khi giao. Sau 2 cú nảy này (một ở mỗi bên), người chơi có thể volley (đánh bóng trên không) thoải mái (miễn là không ở trong The Kitchen).
Cách tính điểm – Hơi dị nhưng quen sẽ thấy hay
Chỉ có bên giao bóng mới ghi được điểm. Trận đấu thường diễn ra đến 11 điểm, và phải thắng cách biệt 2 điểm.
Điểm được đọc theo thứ tự: Điểm của đội mình – Điểm của đối thủ – Người giao bóng số mấy (1 hoặc 2). Ví dụ, tỷ số là 5-3-1, nghĩa là đội bạn đang có 5 điểm, đối thủ 3 điểm, và người giao bóng số 1 của đội bạn đang thực hiện cú giao.
Các cú đánh cơ bản phải biết để không “tạ” cho đồng đội
Nắm được luật rồi thì phải biết vài đường cơ bản để đánh qua lại. Pickleball không có nhiều kỹ thuật phức tạp, chủ yếu xoay quanh mấy cú đánh này.
Cú Volley: Chặn bóng trên không
Là cú đánh bóng trước khi nó chạm đất. Thường được thực hiện khi bạn đứng ở giữa sân, gần vùng The Kitchen. Đây là cú đánh phòng thủ hoặc tấn công nhanh rất hiệu quả. Nhớ nhé, đừng volley khi chân đang ở trong The Kitchen.
Cú Groundstroke/Drive: Tấn công từ cuối sân
Đây là cú đánh sau khi bóng đã nảy một lần, tương tự như cú forehand hay backhand trong tennis. Dùng để tấn công mạnh từ cuối sân, dồn đối thủ vào thế bị động.
Cú Dink: Nghệ thuật “bỏ nhỏ” gần lưới
Đây là kỹ thuật đặc sản của Pickleball. Dink là những cú đánh nhẹ, mềm, đưa bóng bay vừa đủ qua lưới và rơi ngay vào vùng The Kitchen của đối phương.
Mục đích của cú Dink là buộc đối thủ phải để bóng nảy lên (vì họ không thể volley trong The Kitchen), tạo cơ hội cho bạn tấn công vào cú đánh trả yếu ớt của họ. Một trận đấu Dink qua lại rất cân não và đòi hỏi sự kiên nhẫn.
Cú Lob: Câu bóng qua đầu đối thủ
Khi thấy đối thủ lên lưới quá cao, một cú Lob (lốp bóng) bổng qua đầu họ về cuối sân là một lựa chọn cực kỳ thông minh. Nó buộc đối thủ phải lùi về và phá vỡ thế trận tấn công của họ.
Chiến thuật cho người mới – Từ tay mơ thành “cáo già”
Biết luật, biết kỹ thuật thôi chưa đủ. Chơi thông minh mới là chìa khóa để thắng, đặc biệt là trong đánh đôi.
Luôn cố gắng chiếm lấy khu vực lưới
Mục tiêu cuối cùng trong một pha bóng là đưa cả đội bạn lên đứng ngay vạch The Kitchen. Đây là vị trí chiếm ưu thế nhất trên sân, cho phép bạn kiểm soát trận đấu bằng các cú volley và dink.
Nhắm vào chân hoặc giữa hai đối thủ
Khi đối thủ đang ở trên lưới, thay vì cố gắng đánh qua người họ, hãy nhắm vào chân. Bóng thấp rất khó để volley hiệu quả. Hoặc, đánh vào khoảng trống giữa hai người để gây ra sự lúng túng và lỗi giao tiếp.
Giao bóng sâu và trả giao bóng sâu
Một cú giao bóng sâu sẽ đẩy đối thủ ra xa lưới, khiến họ khó tấn công ngay ở cú trả bóng. Tương tự, khi trả giao, hãy cố gắng đánh bóng sâu về phía cuối sân của đối phương để bạn có thời gian di chuyển lên chiếm lưới.
Giao tiếp với đồng đội là quan trọng nhất
Trong đánh đôi, giao tiếp là tất cả. “Của anh!”, “Của em!”, “Lên!”, “Lùi!”… Những câu lệnh đơn giản này giúp tránh va chạm và quyết định ai sẽ đánh quả bóng ở giữa. Một đội im lặng thường là một đội thua cuộc.
Kinh nghiệm cá nhân và những sai lầm cần tránh
Sau một thời gian chơi, tôi nhận ra vài điều mà không sách vở nào dạy kỹ cả. Đây là những lỗi mà hầu hết người mới đều mắc phải.
Đừng ham volley trong “The Kitchen”
Cảm giác muốn bước vào vùng cấm để kết thúc một quả bóng trên không là rất lớn, nhưng hãy kiềm chế. Theo kinh nghiệm của tôi, 9/10 lần người mới mất điểm oan vì lỗi này. Hãy tập thói quen dừng lại ngay trước vạch, để bóng nảy rồi mới xử lý.
Đừng đứng im như trời trồng
Sân nhỏ không có nghĩa là bạn được phép lười. Luôn di chuyển, giữ tư thế sẵn sàng (hai chân rộng bằng vai, gối hơi chùng). Sau khi đánh bóng xong, ngay lập tức quay về vị trí phòng thủ. Nhiều người đánh xong cứ đứng nhìn bóng, đó là sai lầm chết người.
Đừng coi thường việc khởi động
Pickleball tuy nhẹ nhàng nhưng vẫn là thể thao. Các động tác di chuyển ngang, xoay người nhanh có thể gây chấn thương nếu không khởi động kỹ cổ tay, khuỷu tay và đầu gối. Đừng để cuộc vui biến thành nỗi đau.
Kết luận
Cách chơi Pickleball thực sự rất dễ nắm bắt, đó là lý do nó trở thành một cơn sốt. Nó cân bằng hoàn hảo giữa vận động, kỹ thuật và tính giải trí cộng đồng. Để bắt đầu, bạn chỉ cần hiểu rõ luật giao bóng, vai trò của vùng The Kitchen và quy tắc double bounce. Cá nhân tôi tin rằng đây là môn thể thao hoàn hảo cho mọi lứa tuổi tại Việt Nam, từ các bạn trẻ tìm kiếm một môn thể thao mới lạ đến các cô chú muốn vận động nhẹ nhàng. Đừng ngần ngại, hãy cầm vợt lên và thử ngay, biết đâu bạn lại tìm thấy đam mê mới của mình.